Gelenek ve Görenekler //

            1)KIZ İSTEME

            Evlenme çağına giren erkeğin ailesi,oğullarına uygun gördükleri kızı istemek için ,kız tarafınca da sevilip sayılan bir erkek ile bir kadını Perşembe  günü akşamı kız evine dünürcü gönderir.
Kız evine giden dünürcü hal hatır sorar ,onlara hal hatır sorulur.Günlük işlerden konuşulur ,kahveler içilir.Konuşmaların aralandığı bir sırada dünürcü   giden  erkek tarafından Allah’ın emri peygamberin kavliyle kız istenir.Kızın isteği varsa , anne baba da uygun görürse,biraz da naz yaptıktan sonra;siz münasip gördükten sonra bizim de diyeceğimiz yok denir.İki tarafça da  Allah sonunu hayırlı etsin denir ve evlenecek çift büyüklerin ellerini öper.Dünürcüler hayırlı bir iş yapmanın sevinciyle kız tarafından verilen bohçayı alarak erkek evine döner.

            2)SÖZ KESİMİ (Kapı Açma)

            Erkek evi en iyi kumaştan elbiselik,iç çamaşırı ,çorap ,mendil,tatlı ,kolonya gibi şeyleri bohçaya koyarak kız evine gider.Bohçalar kız ve ailesi için hazırlanır.Yenilir,içilir ,kadınlar arasında eğlence olur.Kız evi tarafından hazırlanan bohçalar kalkılırken erkek tarafına verilir.İstenirse bu merasim kız evi ve erkek evinde ayrı ayrı zamanlarda da yapılabilir.Böylece iki aile tarafından söz kesilmiş ,nişanlılık devresi başlamış olur.

            3)NİŞAN

            Erkek evi ile kız evi birlikte nişan gününü kararlaştırırlar.O gün gelince erkek evi komşu ve akrabalarını alarak kız evine giderler.Kız evince yemek verilir.Kız evinin komşuları ve akrabaları da gelir.Önceden hazırlana genişçe bir yerde toplanırlar.Bir konuşmacı nişanın kutsiyetini belirten konuşma yapar.Yüzükler takılır.Evlenecek çift büyüklerin ellerini öper.Takılar takılır.Eğlence yapılır.
Nişanlı kalındığı müddetçe ;bayramlarda ,hıdrezlezlerde gelin kıza gidilir.Hediyeler götürülür.Düğün hazırlığı yapılır.

            4)DÜĞÜN

            Taraflar anlaşarak bir tarih tespit eder.Düğün günü şeker veya  davetiye dağıtılarak tanıtılır.Tanıdık ,dost ve akrabalara duyurulur.Sadıçlar düğüne mendil ile davet edilir.Sadıç kız ve erkeğin arkadaşlarından seçilir.Düğün süresince gelin ve damada arkadaşlık edip eşlik ederler.
Düğünde çalgılar tutulur,çörek ,baklava ve basma helvalar yapılır.Düğün Perşembe günü ise çalgılar Salı günü öğleden sonra ;Pazar günü ise Cuma öğleden sonra çalgılar gelir.Çalgılar önce erkek evine daha sonra kız evine giderek düğünün başladığını belirten havayı çalar. Akşam olunca davul zurna eşliğinde delikanlılar ayrı kazaklar(evli erkekler)ayrı yönlerden sırayla düğün evine gelirler.Hep beraber ilk oyun oynanır.Harmandalı sonra karşılama oyunları oynanır.Oyunlar oynanırken davulcu  oyun çemberinin içine girerek ritimi oyunun güzel olması için dikkatlice çalar.Daha sonraki oyunlar çiftetelli süzme oynanır.
Oynamak isteyenler ikişerli ,dörderli oyuna devam ederler.Oyunu bitirenin yerine başka çift kalkar.Kadınlar oyun yerinin etrafını çevirerek oyunları seyrederler.
Çarşamba günü ve akşamı düğün misafirlerindir.O gün keşkek pişirilir.Başka köylerden ,yörelerden düğüne gelenler Çarşamba gününü tercih ederler.(Düğüne getirilen hediyenin süslenmesi ,açığa çıkarılması ,para ise paranın tepsi içindeki çöreğe bir çomak çubuk ucuna tutturulur.Sivri ucu ile çöreğe batırılarak hazırlanır.Çalgıları çağırırlar ,mahalli müzük eşliğinde düğün evine gelirler.Yanlarında sadıç varsa bu geliş daha gösterişli olur.Daha çok çalgı olur.Sadıç damat adayı ile sarılıp öpüşür,kendi anne ve babablarının ellerini öperler.Getirdikleri dürüleri düğün evine teslim ederek oyun yerinde oynarlar.Gelen misafirlere yemek yedirilir.İçki içirilir.
Perşembe günü köy halkından düğün evine getirilecek olan hediyeler toplanır.Öğleden sonra gelini eve getirmek için bütün köy halkı toplanır.Gelin arabası süslenir.Gelinin başından şeker,para saçılır,damat oynatılır.Kalabalık dağıldıktan sonra dini nikahları yapılır.(Resmi nikahları düğün başlamadan önce veya düğün başlarken yapılır.)Yatsı namazına damat adayı da gider.Yatsı namazına mütaakip tekbir ile damat eve getirilir.Evde ayakta şerbet ikram edilir.
Cuma günü sabah erken çalgılar gelin ile damadı uyandırır.Öğleye kadar damat ve sadıçları oynar.Paralar ,şekerler saçılır.Bütün çalgıcılara bahşiş verilir.Damadın babası ve yaşlılar Kabagüvengi oyununu oynarlar.Gelin de ev içinde kadınlarla oynar.Onun başından da kayın valide tarafından para ve şeker saçılır.Düğünde bütün komşular düğün sahibinne yardımcı olur.Misafirleri ile ilgilenirler.Düğünün yemeğini tutulan aşçılar yapar.Sadıçlar da her türlü işte yardımcı olurlar.

            5)HATİM CEMİYETİ

            İlköğretimi bitiren öğrenciler yaz sezonu boyunca müftülükçe açılan Kur’an kurslarına katılırlar.Bu kurslara devam eden öğrencilere dini bilgiler verilir.Kur’an okuması öğretilir.Yeterli duruma geldiklerinde veliler ve imam tarafından hatim günü tespit edilir.O gün duaları camide toplu halde yapılır.Daha sonra davetli olanlar evlere giderek yemekler yenir.Hediyeler verilir.

            6)ÇİFTÇİ BAYRAMI

            Bahar sevincini kutlamak ve bereketli bir yıl dilemek için,köyün ihtiyar heyeti mayıs ayı içinde bir gün tespit eder.Komşu köyler davet edilir.Bir gün önceden yemek için hazırlıklar yapılır.Sürü sahipleri kuzu veye koyun verir.Köy halkı gerekli malzemeyi (bulgur,keşkek,yoğurt....vs) temin eder.Sabahleyin öğleye hazırlıklar başlar,bulgur pilavı veye keşkek  yapılır.Öğleyin camide mevlit okunur.Mevsim yayışsızsa yağmur duasına çıkılır.Önce misafirlere yemek verilir.Köy halkı ,daha sonra yemek yer.Köy kızları , delikanlılar salıncak kurar eğlenirler.

            7)KINA GECESİ

            Sünnet ve evlenme düğünlerinde ilk gece yörede kına gecesi olarak kabul edilmiştir.
Kına gecesinin en büyük özelliği halkın kıyafetidir.Düğün sahibinin yakınları dallı elbise giyer.Geline de dallı elbise giydirilerek kınası yakılır.
Kına gecesinim adı dallı gecesi olarak da geçer.Eğlence bittikten sonra gelin sadıçlarıyla damadın evine giderler.Damadu ve yakın akrabalarını överler.Bu övgünün sonunda hediye alırlar.Kına gecesi tamamlanmış olur.
Kına gecesi sünnet çocuğu için yapılırsa övgü yapılmaz.Sünnet çocuğuna ve sadıçlarına kına yakılır.Eğlence yapılır.

            8)ÖRFENE

            Uzun kış gecelerinde hoş vakit geçirmek için örfene adı altınta ziyafetler hazırlanır.Bu ziyafet ,avcıların vurduğu tavşan pilavı, kaşık helvası......vs.olabilir.
Örfeneye iştirak edecekler tespit edilir.İhtiyaçlar temin edilir.Örfeneyi kadınlar yapacaksa bir evde,erkeklee yapacaksa konuk odasında veya köy kahvesinde toplanırlar.Eğlence yapılır,sohbet edilir.Hikaye ,masal anlatılır.Hazırlanan yiyecekler yenerek dağıtılır.

            9)NÖBET(GEZEK)

            Çan ilçesinin köylerinde ,konak odasına gelen misafirleri ,köy imamını ,bekçisini ,köyün işini görmek için dışarıdan gelenlere (berber,kalaycı,nalbant....vs)yemek vermek için sıra ile hergün nöbet adı altında yemek(yiyecek) çıkartılır.Bu ev (hane)sırasına göre yapıldığından bazı köylerde gezek adını alır.
Nöbet sahibi o günü ve akşamı konuk odasının ısınması için yakacak ,misafirlerin uyuması için yatak yorgan getirir.
Uzun kış gecelerinde konuk odasında sohbet ederek geçiren köy ihtiyarları da nöbet sahibinin misafiridirler.Nöbet sahibi onlara kahve ikram eder.Getirdiği çekirdek kahve köy bekçisi tarafından konuk odasında hazırlanarak ikram edilir.
Nöbeti tamamlayan aile,kendinden sonra gelen aileleye nöbet bizden geçti diye haber verir.O aile de nöbetin kendinde olduğunu anlar.

            10)DİNİ GELENEKLER

            İlçe sınırları içinde ,Ramazan ayı içinde vakit namazlarından önce ve sonra ,geceleri tarvih namazından sonra camilerde mukabele okutmak ,dinlemek dini bir gelenektir.Mübarek gün ve aylarda ‘hayır’ ismi ile hazırlanan yiyeceklerin komşular ve akrabalar arasında dağıtılması ,aşure yapılması gelenektir.
Ölen kişinin ardından 7 gün Tebareke okutmak,ölünün 52.günü yemekli mevlit yapmak da yaşayan dini geleneklerimizdendir.
Bayram namazından sonra cami önünde toplu olarak bayramlaşmak ,topluca mezarlığa gidip dua etmek daha sonra da yakın akrabalarının evine gidip bayramlaşmak ilçenin her köyünde devam eden gelenektir.
Cuma günleri mahallede oturan kadınlar her hafta bir kişinin evinde toplanarak ölmüş yakınları için dua ederler.Ev sahibi de lokum,şeker,pilav,yoğurt....vs ikram eder.